THẦN THOẠI BẮC ÂU: NGUỒN GỐC CỦA THẦN THOẠI BẮC ÂU VÀ SỰ HÌNH THÀNH THẾ GIỚI

Thần thoại Bắc Âu có nguồn gốc từ tôn giáo và tín ngưỡng thời kỳ tiền Kitô giáo kết hợp với các truyền thuyết của cư dân vùng Scandinavia và quốc đảo Iceland – là nơi tìm thấy rất nhiều tư liệu viết về thần thoại Bắc Âu. Thần thoại Bắc Âu chủ yếu tồn tại dựa trên hình thức truyền miệng và cũng không có những bản chính thống như Kinh thánh hay Kinh phật. Do đó một phần của nó cũng bị thất truyền. Tuy nhiên vẫn có một số ghi chép của các học giả Kitô giáo và các ghi chép thông qua các tác phẩm Heimskringla của Snorri Sturtuson, Gesta Danorum của Saxo Grammaticus. Các tư liệu chủ yếu được ghi chép bởi các học giả nên nội dung bị sửa đổi khá nhiều.

Các vị thần trong thần thoại Bắt Âu bị ví giống như người hơn só với thần. Trong các tác phẩm Grammaticus viết về các vị thần Bắc Âu như bọn lừa đảo và mọi rợ; Odin và Thor bị cho là mượn các vị thần trong thần thoại La Mã để được nổi tiếng. Edda bằng văn xuôi được viết vào đầu thế kỷ 13 bởi Snorri Sturluson, một nhà thơ, nhà lãnh đạo và nhà ngoại giao ở Iceland. Nó chủ yếu được coi là sổ tay cho các nhà thơ mới vào nghề. Edda bằng văn xuôi bao gồm những chú giải về các hình tượng truyền thống thường được dùng trong thơ ca. Nhờ tác phẩm này, những mẫu chuyện rời rạc trong thần thoại Bắc Âu được kể lại một cách hệ thống và liên tục.

Trước khi thời gian tồn tại và thế giới được tạo ra, từ thời điểm khởi đầu, tất cả chỉ là khoảng không vô tận. Từ đó dần hình thành ở 2 mặt của nó là 2 vùng đất khác nhau. Niflheim là vùng đất lạnh lẽo và tối tắm chỉ có sương mù và băng giá ngự trị. Song song với nó là Muspelheim, vùng đất của lửa, nơi của những con quỷ và những người khổng lồ lửa sinh sống. Giữa Niflheim và Muspelheim là một vùng đất hư vô gọi là Ginnungagap. Ở Niffheim có một cái giếng được gọi là Hvergelmir. Nó là bắt nguồn của 11 dòng sông là Svöl, Gunnthrá, Fjörn, Fimbulthul, Slid, Hrid, Sylgr, Ylgr, Vid, Leiptr và Gjoll (dòng sông chảy gần nhất với Hel và có cây cầu Gjallarbru bắc qua), các con sông ấy được gọi chung là Elivagar (sông băng). Dòng sông băng Elivagar chính là nơi khởi nguồn của thế giới. Khi nham thạch từ Muspelheim làm tan chảy băng từ Niflheim tạo thành một dòng nước đá ở Ginnungagap. Từ đây dần hình thành một thực thể hình người đó là người khổng lồ Ymir. Từ mồ hôi dưới cánh tay của Ymir lại sản sinh ra đôi nam nữ khổng lồ và từ đó sinh ra loài khổng lồ băng giá. Sương muối tiếp tục tan chảy tạo nên con bò khổng lồ Audhumla. Ymir uống sữa bò để tồn tại và phát triển nòi giống. Audhumla ăn bằng cách liếm những tảng băng muối. Một hôm, khi con bò Auðhumla đang liếm băng thì lộ ra mái tóc, ngày thứ hai lộ ra cái đầu còn ngày thứ ba sinh ra toàn vẹn cơ thể. Từ đó lại sản sinh ra thần Buri. Buri sinh ra người con trai tên là Borr. Borr kết hôn cùng với Bestla (con gái người khổng lồ Bolthorn) và sinh ra ba người con là Odin, Vili và Ve.

Sự phát triển của Ymir và tộc người khổng lồ Jotun khiến cho ba anh em Odin lo lắng. Do đó, khi Ymir ngủ say, 3 anh em Odin tấn công và giết chết Ymir. Máu của Ymir tạo ra một trận lũ nhấn chìm hết tộc Jotun chỉ còn lại vợ chồng Bergeimir. Xác của Ymir mọc ra cây Yggdrasill và từ đây các vị thần xây dựng thế giới. Máu của Ymir tạo thành biển và hồ, sọ tạo thành vòm trời (được bốn người lùn Nordri, Sudri, Austri và Vestri chống giữ ở bốn phương), óc trở thành mây, xương tạo thành núi, những con giòi trong cái xác chết tạo thành người lùn (kẻ chuyên sống dưới mặt đất có quan hệ mật thiết với người khổng lồ). Thần Odin bắt đứa con trai của Bergelmir biến nó thành một con đại bàng và đặt nó tại nơi tận cùng của biển cả. Đôi cánh vỗ của con đại bàng này tạo ra gió và các con sóng biển. Odin, Vili, Ve tạo ra con người đầu tiên từ những cây gỗ trên bãi biền. Người nam tên là Ask làm từ thân cây tần bì, người nữ là Embla làm từ thân cây du. Sau đó 3 vị thần tiếp tục tạo dựng nên thế giới.

Theo thần thoại Bắc Âu, vũ trụ là một chuỗi các thế giới khác biệt tồn tại song song và kết nối với nhau và đặt tên cành của cây thế giới Yggdrasil. Quanh cây thế giới này có rất nhiều câu chuyện với những quan điểm khác nhau về vị trí của các thế giới trên cây nhưng tất cả đều khẳng định cây Yggdrasil là xương sống và huyết mạch chống đỡ toàn bộ các thế giới. Yggdrasil có ba chiếc rễ cái cực đại. Một trong ba chiếc rễ được tin là nâng đỡ Asgard – ngôi nhà của các vị thần Aesir, song nhiều phiên bản thần thoại khác lại miêu tả Asgard trên không trung, được giữ bởi những cành cây và liên kết với thế giới khác thông qua chiếc cầu Bifrost làm từ các dải ánh sáng đầy màu sắc (cầu vồng). Rễ thứ hai dẫn tới Jotunheim – nơi ở của những người khổng lồ sương giá hậu duệ của Bergelmir. Gần đó chôn chiếc đầu của Thần Trí Tuệ, bên cạnh giếng Mimir chứa đầy nước mang đến tri thức và sự thông thái. Chiếc rễ cuối cùng thẳng đến Nifleheim – miền băng giá có trước cả khi thiết lập nên vũ trụ cùng với miền núi lửa Muspelheim. Kế đó dưới lòng đất là cõi vĩnh hằng của Hel (Helheiem), nữ hoàng âm ty, nơi kẻ ác sẽ bị đày xuống khi tận số.

@hosotuyetmatx