QUÁ TRÌNH ĐI TỚI CA GHÉP ĐẦU NGƯỜI ĐẦU TIÊN TRÊN THẾ GIỚI

Các nhà khoa học gọi đó là điều không thể hay ngu ngốc và thậm chí là hành vi giết người. Và đây là câu chuyện lịch sử đen tối đằng sau ca cấy ghép đầu người đầu tiên trên thế giới. 

Đầu năm 2015, Tạp chí Nhà khoa học mới của Anh thông báo rằng, cuối năm 2017, bác sĩ phẫu thuật thần kinh Sergio Canavero sẽ ghép đầu một người vào cơ thể khác. Dự án này đã gây ra một cuộc tranh cãi trong cộng đồng y khoa. Các nhà khoa học đã gọi nó là điều không thể, ngu ngốc và thậm chí là hành vi giết người. Tuy nhiên, Tiến sĩ Sergio Canavero, ông rất quyết tâm tạo ra lịch sử bằng cách ghép đầu một người đàn ông 30 tuổi bị teo cơ vào một cơ thể khác.

Mặc dù nhiều người cho rằng dự án y học này còn mang đầy tính hoài nghi, nhưng thật sự ông đã có sự chuẩn bị và nghiên cứu rất kỹ lưỡng công việc của mình. Trong lịch sử, việc cấy ghép đầu không phải là không có tiền lệ tuy nhiên nó mới chỉ dừng lại trên động vật. Trước khi biết được kết quả của dự án này như thế nào, chúng ta hãy nhìn lại những thực nghiệm tương tự trong quá khứ.

Valery Spiridonov, người được thực hiện ca ghép đầu lần đầu tiên trên thế giới

Cấy ghép trên chó lần thứ I

Đối tượng nghiên cứu trong thí nghiệm của nhà sinh học Mỹ, Charles Guthrie

Năm 1908, nhà sinh học người Mỹ Charles Guthrie đã khâu một cái đầu thứ hai lên cổ của một con chó, nối các động mạch để máu có thể chảy vào cái đầu được ghép, rồi đến đầu kia. Cái đầu bị được ghép vào không có oxy cung cấp trong khoảng 20 phút, nhưng lại xuất hiện những cử động và phản xạ nhỏ, bao gồm nhăn mũi, thè lưỡi và phản xạ mắt. Con chó sống được trong 26 phút.

 

Cấy ghép trên chó lần thứ II

Thí nghiệm ghép đầu trên chó năm 1950 do bác sĩ người Nga Vladimir Demikhov thực hiện

Nhà tiên phong trong nghiên cứu cấy ghép đầu tiếp theo là một người Nga, Vladimir Demikhov. Vào những năm 1950, ông đã thí nghiệm trên 20 con chó bằng một thiết bị “máy nối mạch máu” để giảm thiểu thời gian không có oxy. Ông lấy toàn bộ phần đầu, phần chi trước và thực quản. “Đối tượng thử nghiệm” của ông đã sống được trong khoảng từ 2 đến 29 ngày, với những cái đầu mới hoạt động một các bình thường, có thể uống sữa và nước. Tuy nhiên, các ghi chép của Tiến sĩ Demikhov đã ghi nhận một số kết quả kỳ lạ, đó là cái đầu mới cắn tai cái đầu kia, và nó cố “kéo như thể cố gắng tách mình ra khỏi cơ thể của đối tượng nhận.” Năm 1959, Trung Quốc cũng công bố hai ca phẫu thuật ghép chó thành công.

Cấy ghép trên khỉ

Bác sĩ phẫu thuật thần kinh người Mỹ, Tiến sĩ Robert White đã thực hiện thành công việc cấy ghép trên một con khỉ vào năm 1970. Nó đã bị liệt từ cổ xuống nhưng vẫn có thể nghe, ngửi, nếm và di chuyển mắt. Tuy nhiên, Tiến sĩ White không thể nối cái đầu với tủy sống và con khỉ đã chết sau 9 ngày vì hệ thống miễn dịch của nó đã đào thải cái đầu được cấy ghép. Sau đó ông viết: “Truyền thuyết về Frankenstein, trong đó một con người được sinh ra bằng cách khâu các bộ phận khác lại với nhau… sẽ trở thành hiện thực của y học thực hành vào đầu thế kỷ 21”. Tiến sĩ Canavero nói với Live Science rằng ông đã mơ ước thực hiện một dự án cấy ghép đầu từ khi ông đọc về Tiến sĩ White khi ông 15 tuổi.

Những cơ thể không đầu

Vào năm 1996, William Shawlot và Richard Behringer từ Đại học Texas đã tạo ra 125 con chuột không đầu bằng cách loại bỏ một gen gọi là Lim1 từ phôi đang phát triển. Chỉ có bốn phôi sống sót cho đến khi sinh. Chúng bị chết ngạt bởi vì không có lỗ mũi và miệng. Một năm sau, những con nòng nọc không đầu đã được tạo ra trong một phòng thí nghiệm của người Anh, làm tăng khả năng sử dụng ếch để nhân bản các bộ phận cơ thể con người. Những người quan tâm tới vấn đề đạo đức lo ngại  ý tưởng tạo ra những con người không có đầu hoặc không có bộ não.

Cấy ghép khuôn mặt

Richard Norris trước và sau khi ghép mặt

Ca phẫu thuật ghép mặt toàn diện nhất thế giới được thực hiện vào năm 2012. Đối tượng cấy ghép là Richard Norris, 37 tuổi, một người đạn ông đã bị biến dạng sau khi bị súng bắn vào mặt 15 năm trước. Sau ca phẫu thuật, Norris đã có được một hàm răng mới, một phần lưỡi và mô trên mặt đồng thời  lấy lại được một vài chức năng thần kinh và cơ bắp, mặc dù các bác sĩ cho rằng ca phẫu thuật không thực sự hoàn hảo như mong đợi.

Cấy ghép trên chuột

Chuột bạch được ghép đầu chuột đen

Vào năm 2014, Xiao-Ping Ren và các cộng sự ở Trung Quốc đã báo cáo một cuộc thử nghiệm cấy ghép đầu trên chuột lần đầu tiên. Kết quả là một con chuột trắng có đầu đen và ngược lại. Các con chuột sống đến ba giờ sau khi được tháo ra khỏi máy thở.

@hosotuyetmatx